04-06-09

In het Overijsselse Tubbergen komt het eerste 'Knooperf'. Samenwerkende partijen introduceren een nieuw concept om het landelijk gebied een impuls te geven.

De gemeente realiseert het Knooper in samenwerking met de provincie Overijssel en InnovatieNetwerk (een initiatief van het ministerie van LNV). De bewoners, de economie én het landschap profiteren. 

Met de aankoop van een vleeskuikenbedrijf krijgt de gemeente bebouwde en onbebouwde grond in haar bezit. De samenwerkende partijen willen op het erf zeven woningen realiseren, deels in de bestaande bebouwing, deels in nieuwbouw. De verkoop van de woningen moet niet alleen voldoende geld opleveren om de aankoop terug te verdienen, maar ook om te kunnen investeren in de kwaliteit van het landschap en de natuur. 

Het concept 'Knooperven' is bedacht door landschapsarchitectenbureau Van Paridon x De Groot. Het is een experiment, dat mogelijkheden biedt om met voormalige boerenerven meer te doen dan tot dusverre wettelijk mogelijk is. Het biedt voordelen voor wonen, werken en recreëren in het landelijk gebied.

Wonen

Op knooperven blijven monumentale boerderijen behouden en maken minder fraaie schuren en stallen plaats voor passende nieuwbouw. Op die manier kan de gemeente tegemoetkomen aan de woon- en werkwensen van mensen in de regio. Ook kan op een knooperf bijvoorbeeld een kleinschalige zorginstelling komen. Het erf komt voor het grootste deel in gezamenlijk eigendom van de nieuwe bewoners.

Economie

Tegelijkertijd maken knooperven investeringen mogelijk in de landbouw. De vrijgekomen landbouwgrond kan worden verkocht aan een boer die wil groeien. Het concept knooperven biedt zo ruimte aan de economisch noodzakelijke schaalvergroting van de landbouw.

Landschap

Deze schaalvergroting gaat samen met verfraaiing van het landschap, doordat de nieuwe bewoners investeren in het landschap. Onderdeel van het concept is dat oude kenmerken door de nieuwe bewoners in ere worden hersteld. Vroeger waren de boerenerven in Overijssel via paden met elkaar verbonden. Hier en daar zijn deze paden nog terug te vinden, maar doordat ze hun functie verloren zijn er ook veel verdwenen. Het nieuwe concept wil de erven weer tot 'knooppunt' van paden maken. De beplanting, houtwalletjes en andere verfraaiingen langs de paden komen in beheer en eigendom van de nieuwe bewoners op de knooperven. Zo vormen de paden aantrekkelijke fiets- en wandelroutes. Nu het eerste erf is aangekocht, is de verwachting dat er meer volgen, waardoor verschillende erven uiteindelijk met elkaar verbonden worden. 


Knooperven